Een ode aan mijn favoriete spel aller tijden – Age of Steam

Mijn favoriete spel

Age of Steam, een spel van John Bohrer en Martin Wallace, staat al 3 of 4 jaar bovenaan mijn lijst. Voor mij combineert het de perfecte hoeveelheid scherpe kantjes en felle competitie in een spelsysteem met vrij eenvoudige regels.

Voor degenen onder u die er niet bekend mee zijn, laat me het uitleggen:

In Age of Steam bouwen spelers netwerken en leveren ze goederen over een kaart via groeiende spoorwegnetwerken. Elke beurt nemen spelers leningen (het uitgeven van aandelen genoemd), bieden ze voor de beurtvolgorde, breiden ze hun rails uit om steden te verbinden, transporteren ze goederen voor inkomen en betalen ze voor onderhoud. Punten worden verdiend door een combinatie van verdiende inkomensstappen, minder aandelen uitgeven dan concurrenten en aangelegde sporen.

Een spel op de Rust Belt (basisspel) kaart die ik speelde op Dice Tower East, 2022.

(Credit: Brian Garmon via BGG)

De aanwezigheid van het spel op tafel is eigenlijk beheersbaar, ongeacht de grootte van je bordspeltafel. Of je nu een 6x4 monster gametafel hebt zoals de BoxKing Kingswood of beperkt bent tot een salontafel, AoS past in jouw ruimte. Spelersstukken zijn slechts een voorraad schijven en geld, dus je kunt een bitbakje of siliconen muffinvormpje pakken en elk gebied rond de tafel claimen.

Keuzes die er echt toe doen

Op het eerste gezicht klinkt dit misschien als vergelijkbare logistieke spellen, maar de twist die het spel op zijn kop zet ten opzichte van andere titels, is die allereerste stap. Voordat je een bod doet of een spoor bouwt, leg je een bovengrens vast van wat je operatie voor die hele beurt zal financieren. Wat je kunt bieden, wat je kunt bouwen en de buffer die je kunt weerstaan wanneer een andere speler je ideale scenario verstoort (wat ze zullen doen), hangt allemaal af van die ene beslissing. Een misrekening kan catastrofaal zijn.

"Hand op kin" (of voorhoofd) is een veelvoorkomende houding van spelers in Age of Steam. Italië-kaart getoond.

(Credit: Brian Garmon via BGG)

Spelereliminatie is een enigszins controversieel onderdeel van AoS. Nog controversiëler is dat het in de eerste beurt kan gebeuren. Persoonlijk vind ik het geweldig. Er is een uitdrukking die wordt toegeschreven aan Joris Wiersinga van Splotter Spellen games die ongeveer luidt: "Als je niet in de eerste beurt kunt verliezen, waarom dan een eerste beurt hebben?" Ik ben het er van harte mee eens en misschien zegt dat iets over de soorten spellen die ik leuk vind.

Een veilinggame vermomd als een treingame

Het klinkt misschien vreemd, maar het grootste deel van dit "spel" vindt plaats tijdens de veiling. Je biedt niet alleen op de beurtvolgorde, maar ook op toegang tot een van de verschillende speciale actieplekken die de loop van een beurt drastisch kunnen veranderen. Als je beurt (en potentiële solvabiliteit) afhangt van één plek, dan kun je je maar beter voorbereiden om ervoor te betalen. Als een van je tegenstanders iets wilde wat jij nodig hebt en je had niet verwacht dat zij erop zouden bieden, kan dit je dwingen om je hele beurtcalculatie volledig te herzien en vaak spijt te krijgen dat je dat extra aandeel niet hebt uitgegeven!

Als je denkt dat dit allemaal klinkt als marteling, wacht dan maar tot een sluwe tegenstander besluit geld te besparen en gewoon mee te gaan met de stroom, alles te nemen wat op hun pad komt, en je ziet hun voordeel in uitgegeven aandelen elke beurt toenemen. Ga je om en speel je zuinig of ga je voor het selectievoordeel dat het winnen van de veiling je geeft en maak je dat verschil in punten elders goed?

Welkom bij Age of Steam.

Een centimeter diep maar mijlen breed

Ik beschreef Age of Steam als "regels-licht", en dat is waar. Het hele luxe editie regelboek is slechts 12 pagina's lang, inclusief de cover, de samenvatting van de regels op de achterkant en 2 pagina's met regels voor uitbreidingskaarten die in de luxe set zijn opgenomen.

Wat het regelboek echter niet behandelt, is de diepte van de strategie die zich kan ontwikkelen naarmate een speler en groep herhaalde spellen in de loop van de tijd blijven spelen. In je eerste paar games van AoS ben je vooral bezig met eerstegraads denken - Hoe zorg ik ervoor dat ik niet failliet ga? Hoe bouw ik effectief een netwerk om NU een levering te doen?

Na herhaalde speelbeurten schakel je over naar tweedegraads en derdegraads denken - Welke kubussen die later in het spel uitkomen, zullen me het meest helpen? Hoe positioneer ik me voor een lange levering later in het spel? Wat doen mijn tegenstanders en hoe verstoor ik dat?

Een systeem dat jarenlang speelplezier biedt

AoS is een spel, maar het is ook een spelsysteem. Zodra je deze zeer eenvoudige regels hebt geleerd, ben je voor 95% voorbereid om een van de 200+ kaarten te spelen die te koop of te printen en te spelen zijn. Nieuwe kaart? Geen probleem. Lees de paar paragrafen met aanvullende regels, die meestal een aspect van de hoofdregels aanpassen of een klein element toevoegen, en dan kun je aan de slag.

Dit is de Panama-kaart hertekend door Alban Viard, gespeeld met 3 spelers op Dice Tower East, 2025. Het leren van de kaart duurde niet meer dan 5 minuten uitleg aan spelers die bekend zijn met Age of Steam.

(Credit: Brian Garmon via BGG)

Een ander voordeel hiervan is dat of je groep spelers voor de avond nu 1 of 8 is, er een kaart is die perfect past bij jouw spelersaantal (als je boven de 6 wilt spelen, moet je mogelijk extra componenten aanschaffen). De community op BoardGameGeek heeft tal van spreadsheets en hulpmiddelen om je te helpen de perfecte kaart te kiezen voor jouw spelersaantal.

Onvolmaakt, maar het kan me niet schelen

Is AoS mijn favoriete spel aller tijden? Ja. Is het perfect? Nee. Geeft het mij iets? Nee. Voor mij wegen de voordelen op tegen de nadelen.

Eerste probleem - er zijn enkele dingen in AoS die thematisch gewoon geen zin hebben. Je routes worden beloond voor het zo inefficiënt mogelijk zijn. Dit is een beetje raar in de wereld van logistieke spellen, en het is iets waar ik tijdens de uitleg meestal gewoon overheen praat. Ook zijn de goederen geabstraheerd. Je levert gekleurde kubussen aan gekleurde steden omdat... redenen. Als je mijn recensie van Speakeasy hebt gezien, weet je dat ik van thematische spellen houd, en dit zou moeten dienen om je te vertellen hoe werkelijk opmerkelijk dit spel is, dat de thematische ontkoppeling me zelfs niet raakt.

Probleem #2 - spelers met meer ervaring zullen doorgaans winnen. Zodra een speler de tweede en derde orde planningsniveaus kan zien (zie hierboven), zullen ze een groot voordeel hebben ten opzichte van nieuwe spelers. Betere spelers zullen vaak ook een spel weglopen, en hoewel er een klein inhaalmechanisme in het spel is ingebouwd, is het vaak niet genoeg om echt iets uit te maken.

Voor mij is dit geen groot probleem, en het is een reden waarom ik van 18xx-titels houd. Als ik in een spel word weggeblazen, wil ik leren waarom, beter worden en uiteindelijk degene zijn die een spel wint.

Tot slot, probleem #3 - Vroeg failliet gaan kan je echt afschrikken van een pareltje als je het toelaat - onze groep geeft nieuwe spelers meestal advies om hen te helpen de eerste twee ronden het hoofd boven water te houden.

Als een van deze problemen voor jou een dealbreaker lijkt, dan is het misschien niets voor jou. Anders raad ik je echt aan het eens te proberen en te zien waar je spoorwegnetwerk je naartoe kan brengen. Koop hier een exemplaar van Age of Steam.